Ortalama Okuma Süresi: 8 dakika

Her şey, geçtiğimiz aylarda bir akşam gecenin bir vakti açık olan bir Machu Picchu belgeseli yüzünden oldu. Akşam akşam biz ailece bir tartışmaya tutuştuk. Bir saat sonunda annem pes etti, sonra küçük kardeşim ve biz ortanca kardeşimle bir saat daha devam ettik.

Konu ne mi?

Yine benim sorularım.

Belgeselde anlatılan üzerinden gidersek eğer bu adamlar, aşağıda düzen varken, yukarı en yukarı çıkmışlar. Sonrasında ise bir daha akıbetleri bilenememiş.

“Bu nasıl olabilir?” dedim. Hepsi bana baktı.

“Şimdi biz bu semtte 100 kişi yaşayacağız, bir gün ormana bu 100 kişinin 50’si gidecek ve onları nasıl kimse merak etmeyecek?”

Tuhaf geldi. İnsan meraklıdır. İnsanın genetiğinde merak vardır. Kalan 50 kişinin, 20’si meraksız olsa, 30’u da mı meraksızdı?

Koca Kristof Colomb merakıyla kıta keşfetmiş. Onları nasıl kimse keşfedememiş? Nasıl sona ermişler?

Gecenin saat 1’inde nasıl takıldık bu konuya.

Biraz Machu Picchu hakkında bilgi verelim.

Machu Picchu, Peru’nun en ikonik ve dünyaca ünlü yapılarından biridir. And Dağları’nın zirvesinde, 2430 metre yükseklikte yer alan bu antik İnka şehri, 15. yüzyılda İnka İmparatoru Pachacuti tarafından yaptırılmıştır. “Machu Picchu” ismi, Keçuva dilinde “yaşlı zirve” anlamına gelir.

Tarihi ve Keşfi:

Machu Picchu, İnka medeniyetinin en parlak döneminde inşa edilmiş ve yaklaşık 100 yıl boyunca kullanılmıştır. Ancak, İspanyol istilası sırasında terk edilmiş ve yüzyıllar boyunca unutulmuştur. 1911 yılında Amerikalı arkeolog Hiram Bingham tarafından yeniden keşfedilene kadar, dünya bu muhteşem yapıdan haberdar değildi.

Mimari ve Özellikleri:

Machu Picchu, İnka mimarisinin en güzel örneklerinden biridir. Şehir, teraslar, tapınaklar, saraylar ve diğer yapılarla doludur. İnka’lar, taşları büyük bir ustalıkla kesip birbirine geçirerek harç kullanmadan duvarlar inşa etmişlerdir. Bu teknik, yapıların depremlere dayanıklı olmasını sağlamıştır.

Kullanım Amacı:

Machu Picchu’nun tam olarak ne amaçla inşa edildiği hala bir tartışma konusudur. Bazı teorilere göre, şehir bir dini merkez, bir kraliyet sığınağı veya bir savunma amaçlı kale olarak kullanılmıştır. Ancak, en yaygın kabul gören görüş, Machu Picchu’nun hem dini hem de idari bir merkez olduğudur.

Günümüzde:

Machu Picchu, günümüzde Peru’nun en popüler turistik yerlerinden biridir ve UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer almaktadır. Her yıl binlerce turist, bu antik şehri ziyaret ederek İnka medeniyetinin büyüleyici atmosferini deneyimlemektedir.

Ek Bilgiler:

• Machu Picchu’ya ulaşmak için Cusco şehrinden trenle veya yürüyerek gidilebilir.
• Şehri ziyaret etmek için önceden bilet almak gerekmektedir.
• Machu Picchu’nun gizemli tarihi ve kültürel önemi hakkında daha fazla bilgi edinmek için müzeleri ve araştırma merkezlerini ziyaret edebilirsiniz.

Machu Picchu, sadece bir antik şehir değil, aynı zamanda İnka medeniyetinin zenginliğini ve kültürel mirasını yansıtan bir simgedir. Bu muhteşem yapıyı ziyaret etmek, tarihe ve kültüre ilgi duyan herkes için unutulmaz bir deneyim olacaktır.

Ben tartışma severim. Her tartışma aslında birbirini daha iyi tanımana yardımcı olur. Bir yanda internet açtık, bir yandan da tartışıyoruz. O günün koşullarını anlamaya çalışıyoruz.

İnsan soyunu devam ettirmek ister, insan devam etmek ister. Bu tehlikenin geldiğini sezmiş olmaları gerekir.

Tabii ki bunları yapay zekaya sordum. Cevapları şunlar.

Machu Picchu’nun gizemli tarihi, kuruluşundan terkedilişine kadar pek çok farklı teoriyle dolu. Senin de belgeselde duyduğun gibi, bazı iddialara göre İspanyol istilasından kaçan İnka halkı, kendilerini korumak için en sarp ve ulaşılmaz noktalara çekilerek Machu Picchu’yu inşa etti. Ancak bu sadece bir teori.

Machu Picchu’nun Kuruluşu ve Amacı Hakkında Farklı Görüşler:

• Savunma Amaçlı Kurulum: Belgeselde bahsedildiği gibi, bir görüşe göre Machu Picchu, İspanyol istilacılarından korunmak amacıyla inşa edildi. Yüksek rakımı ve stratejik konumu sayesinde doğal bir savunma noktasıydı.
• Dini ve Törensel Merkez: Bazı araştırmacılar, Machu Picchu’nun sadece savunma amaçlı değil, aynı zamanda önemli bir dini ve törensel merkez olduğunu düşünüyor. Buradaki tapınaklar ve kutsal alanlar, İnka inançları ve ritüelleriyle ilgiliydi.
• İmparatorluk Dinlenme Yeri: Bir diğer teori ise Machu Picchu’nun, İnka imparatorlarının ve soylularının dinlenmek ve inzivaya çekilmek için kullandığı bir yer olduğudur. Buradaki lüks yapılar ve doğal güzellikler bu görüşü destekliyor.
• Tarım Merkezi: Machu Picchu’nun teraslı yapısı, tarım için de kullanıldığını gösteriyor. Bazı araştırmacılar, şehrin kendi kendine yeten bir tarım merkezi olduğunu ve halkın burada geçimini sağladığını düşünüyor.

Machu Picchu Neden Terk Edildi?

Machu Picchu’nun neden terk edildiği de hala bir tartışma konusu. En yaygın teori, İspanyolların bölgeyi işgal etmesiyle birlikte İnka halkının şehri terk etmek zorunda kaldığıdır. Ancak bazı araştırmacılar, şehirde yaşanan bir salgın hastalık veya doğal bir felaket nedeniyle de terk edilmiş olabileceğini düşünüyor.

Sonuç olarak, Machu Picchu’nun kuruluşu ve terkedilişi hakkında kesin bir bilgi bulunmuyor. Farklı teoriler, şehrin karmaşık ve gizemli tarihine ışık tutuyor. Ancak bu teorilerin hiçbiri tam olarak kanıtlanmış değil. Machu Picchu, hala çözülmeyi bekleyen bir sır olarak karşımızda duruyor.

Ek Bilgiler:

• Machu Picchu, 15. yüzyılda İnka İmparatoru Pachacuti tarafından yaptırılmıştır.
• Şehir, 1983 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınmıştır.
• Machu Picchu, dünyanın Yeni Yedi Harikası’ndan biridir.

Dedi.

Gelin bir de İnka’ların bize kattıklarına bakalım.

İnka Medeniyeti’nin Bize Kattıkları

Machu Picchu’nun İnka’lar tarafından kullanıldığı dönemde, yani 15. yüzyılda, İnka medeniyetinin geliştirdiği bazı önemli teknikler ve uygulamalar vardı. Bunlar, günümüzdeki anlamıyla “icat” olmasa da, o dönemin koşullarında önemli gelişmelerdi ve İnka toplumunun yaşamını kolaylaştırmıştır. İşte Machu Picchu’da ve İnka İmparatorluğu’nda öne çıkan bazı “buluşlar” veya gelişmeler:

Mühendislik ve Mimarlık Harikaları:

• Taş işçiliği: İnkalar, taşları büyük bir ustalıkla kesip birbirine geçirerek harç kullanmadan duvarlar inşa ediyorlardı. Bu teknik, depremlere dayanıklı yapılar oluşturmalarını sağlamıştır. Machu Picchu’daki tapınaklar, saraylar ve diğer yapılar bu tekniğin örnekleridir.
• Teras Tarımı: And Dağları’nın eğimli arazilerinde tarım yapmak için teraslar inşa etmişlerdir. Bu teraslar, toprağı erozyondan koruyarak ve sulamayı kolaylaştırarak tarımsal üretimi artırmıştır.
• Sulama Sistemleri: İnka’lar, karmaşık sulama sistemleri inşa ederek suyu dağlardan şehirlere ve tarlalara taşımışlardır. Bu sayede tarım alanlarını genişletmişler ve kuraklıkla mücadele etmişlerdir.

Tarım Teknikleri:

• Yüksek Rakıma Uygun Ürünler: İnkalar, And Dağları’nın yüksek rakımlarına uygun ürünler yetiştirmişlerdir. Patates, mısır, kinoa gibi ürünler, İnka ekonomisi için önemliydi.
• Çeşitli Tarım Aletleri: İnkalar, tarım işlerini kolaylaştırmak için çeşitli aletler geliştirmişlerdir. Bunlar arasında “taclla” adı verilen ayakla kullanılan bir tür saban ve “rurana” adı verilen bir tür orak sayılabilir.

İletişim ve Ulaşım:

• Chasqui Sistemi: İnkalar, mesajları hızlı bir şekilde iletmek için “chasqui” adı verilen haberci sistemini kullanıyorlardı. Chasquiler, belirli aralıklarla yerleştirilmiş istasyonlarda nöbetleşerek mesajları taşıyorlardı. Bu sayede önemli bilgiler kısa sürede İmparatorluğun farklı bölgelerine ulaştırılıyordu.
• Yollar ve Köprüler: İnkalar, geniş bir yol ağı inşa ederek İmparatorluğun farklı bölgelerini birbirine bağlamışlardır. Bu yollar ve köprüler, ulaşımı kolaylaştırmış ve ticaretin gelişmesine katkıda bulunmuştur.

Diğer Gelişmeler:

• Tekstil: İnkalar, pamuk ve yün gibi malzemelerden yüksek kaliteli tekstiller üretmişlerdir. Bu tekstiller, giysi yapımında ve diğer amaçlar için kullanılıyordu.
• Metal İşleme: İnkalar, altın, gümüş ve bakır gibi metalleri işleyerek süs eşyaları ve diğer nesneler yapmışlardır.
• Tıp: İnkalar, bitkisel ilaçlar ve diğer tedavi yöntemlerini kullanarak tıp alanında da ilerlemişlerdir.

Bir de 15.yy çok eski bir zaman değil. İzlerini nasıl kaybettirdikleri çok tuhaf geldi.

15.yy’daki Buluşlar

Matbaa: 15. yüzyılın ortalarında Johannes Gutenberg tarafından icat edilen matbaa, bilginin yayılmasında devrim yarattı. Kitaplar artık elle yazılmak yerine daha hızlı ve çok sayıda basılabiliyordu. Bu da bilginin daha geniş kitlelere ulaşmasını sağlamış ve Rönesans’ın başlamasına katkıda bulunmuştur.

Seyir Aletleri: Gemicilik alanında önemli gelişmeler yaşandı. Pusula, usturlap gibi seyir aletleri geliştirildi. Bunlar sayesinde denizciler yönlerini daha kolay bulabiliyor ve daha uzun mesafeler kat edebiliyordu.

Gemi İnşası: Yeni tip gemiler inşa edildi. Karavela adı verilen bu gemiler, daha büyük ve daha dayanıklıydı. Bu sayede daha uzun deniz yolculukları yapılabiliyor ve yeni kıtalar keşfedilebiliyordu.

Tıp: Tıp alanında da bazı gelişmeler yaşandı. Anatomi bilgisi arttı ve bazı hastalıkların tedavisi için yeni yöntemler geliştirildi.

Sanat: 15. yüzyıl, Rönesans’ın İtalya’da başladığı ve yayıldığı bir dönemdi. Sanat, edebiyat ve felsefede önemli gelişmeler yaşandı. Leonardo da Vinci, Michelangelo ve Raphael gibi sanatçılar bu dönemde yetişmiştir.

Coğrafi Keşifler: 15. yüzyıl, Avrupa’nın coğrafi keşifler çağına girdiği bir dönemdi. Portekizli denizciler, Afrika kıyılarını dolaşarak yeni ticaret yolları arıyorlardı. 1492’de Kristof Kolomb’un Amerika’ya ulaşması, dünya tarihinde bir dönüm noktası olmuştur.

Yani biz, kesinliği olmayan ve net bir bilgisi olmayan bir şey için gecenin bir vakti nasıl tartıştık. Ben veri bulunamamasını da pek anlayamıyorum zaten orası ayrı. Yazıyı yazarken yapay zekayla da tartıştım bu konuyu. Sorularımı gayet mantıklı buldu. Ben de sorduklarımı mantıklı buluyorum.

Sizce?

Ah Müge, sana ne?

Ama bana.

Merak böyle bir şey işte.

Sevgiler,

Merakla kalın.

Sevgi Müge Keçeci

Yazıda reklam yok.