Geçtiğimiz gün akşam yemeğinde balık vardı. Bu sene palamut revaçtaymış. Masada konuşulanlar bunlardı. O an, bilgisizliğimle yüzleştim. Bu yaşıma geldim, birçok şey öğrendim ama şu balık ve içki türleri konusunda bir türlü başarılı olamadım bu yemek işinde.

Bu, genel kültür eksikliğim. Türkiye’de ne tür balıklar olduğunu bilirim ama mevsimlerini, ne zaman taze olduklarını bilmem. Yalnız yaşadığım için ve malum, evler küçük olduğundan balık pişirmedim. Tek başıma almaya da gerek duymadım. Birçok kişi balığı dışarıda pişirtiyor ama bu da benim hoşuma gitmiyor. Hele balık pişirilip paketlendi mi hiç sevmiyorum. Dolayısıyla, annem pişirmediği sürece yemem. Bir somon bilirim, o da her zaman bulunur.

Evde balık piştiği günlerde, yemekten hemen önce mutfağa sesli girişimde çalan şarkı hep aynıdır.

Annem sık sık balık pişirir. Onlar konuşurken dinledim ve kendimi kötü hissettim. Bunu yazmam gerektiğini düşündüm. Ne demişler, bilmemek değil, öğrenmemek ayıptır. Öğrene öğrene de minik bir Meydan Larousse’a dönüştüm, bu ayrı bir konu:)

Başlayalım uşaklar.

Hangi Ay Hangi Balık Yenir?

Türkiye’nin denizleri oldukça çeşitli balık türlerine ev sahipliği yapar ve her balığın kendine özgü bir mevsimi vardır. Bu nedenle, balıkları mevsiminde tüketmek hem lezzet açısından hem de balığın tazeliği açısından önemli.

Buyrun aylara göre tüketebileceğiniz ülkemizin bazı balıklar:

Ocak: Hamsi (en lezzetli zamanı), uskumru, lüfer, palamut, istavrit, mezgit, torik.
Şubat: Kalkan (mevsimi başlar), tekir, uskumru, lüfer, hamsi.
Mart: Kefal, levrek, kalkan, izmarit.
Nisan: Kalkan, mercan, levrek, kılıç, kırlangıç, mezgit, berlam, tekir, barbunya.
Mayıs: Levrek, barbun, tekir, iskorpit, izmarit.
Haziran: Sardalya, kılıç.
Temmuz: Sardalya.
Ağustos: Palamut, çinekop, sarıağız, sinarit, kaya balığı, orkinos, sarıkanat, istavrit.
Eylül: Kılıç, sardalya, lüfer, kolyoz, izmarit, barbun, çinekop, çipura, uskumru, kırlangıç.
Ekim: Barbunya, çipura, kılıç, levrek, lüfer, tekir, sardalya, palamut, orfoz, traça (palamutun en lezzetli zamanı).
Kasım: Lüfer, palamut, orfoz, sarıağız, tekir, torik, uskumru, kefal, sazan, yayın.
Aralık: Uskumru, palamut, hamsi.

Avlanma Yasağı

Genel Av Yasağı: Genellikle 15 Nisan’da başlar ve 1 Eylül’e kadar devam eder. Bu yasak, trol ve gırgır ağları gibi büyük ticari av araçları için geçerlidir. Bu dönemde, birçok balık türünün üreme dönemi olduğu için avlanma kısıtlanır.

Türlere Özel Yasaklar: Bazı balık türleri için genel av yasağı dışında da özel yasaklar uygulanabilir. Örneğin, belirli bölgelerde belirli türlerin avlanması yılın farklı dönemlerinde yasaklanabilir. Bu tür yasakları Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ilgili tebliğlerinden ve yerel balıkçılık müdürlüklerinden öğrenmek mümkün.

Avlanma yasağı döneminde tezgahlarda balık bulunmasının nedenleri çeşitlidir. Ancak bu dönemde balık tüketirken bilinçli olmak, sürdürülebilir balıkçılığı desteklemek ve kaçak avlanmanın önüne geçmek açısından büyük önem taşır. Çiftlik balıklarını ve dondurulmuş balıkları tercih etmek, bu dönemde daha doğru bir seçim olacaktır.

Unutmayın, avlanma yasaklarına uymak, denizlerimizin ve balık popülasyonlarının geleceği için gereklidir.

Avlanma Yasağında Balık Tüketirken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Çiftlik Balıklarını Tercih Edin: Avlanma yasağı döneminde taze balık tüketmek istiyorsanız, kültür balıkçılığı ile üretilen levrek, çupra, alabalık gibi türleri tercih edebilirsiniz.

Dondurulmuş Balıkları Göz Önünde Bulundurun: Dondurulmuş balıklar, tazeliğini ve besin değerini büyük ölçüde korur. Bu nedenle, dondurulmuş balıklar da iyi bir alternatif olabilir. Güvenilir markaların ve doğru şekilde dondurulmuş ürünlerin tercih edilmesi önemlidir.

Menşeine Dikkat Edin: Balığın nereden geldiğine ve nasıl avlandığına dair bilgi almaya çalışın. Kaçak avlanma şüphesi uyandıran durumlardan kaçının.

Bilinçli Tüketici Olun: Avlanma yasağının önemini anlayın ve bu döneme saygı gösterin. Sürdürülebilir balıkçılığı desteklemek için bilinçli seçimler yapın.

Taze Balık Nasıl Seçilir?

Balığın taze olup olmadığını anlamak için dikkat etmeniz gereken bazı noktalar şunlardır:

Gözler: Balığın gözleri parlak ve canlı olmalıdır. Donuk veya çökük gözler balığın bayat olduğunu gösterir.
Solungaçlar: Solungaçlar parlak kırmızı renkte olmalı ve üzerlerinde sümüksü bir tabaka bulunmamalıdır. Soluk renkli veya kahverengimsi solungaçlar balığın taze olmadığını gösterir.
Pullar: Pullar balığın derisine sıkıca yapışmış olmalı ve kolayca dökülmemelidir.
Deri: Balığın derisi gergin ve parlak olmalıdır. Mat veya buruşuk bir deri balığın bayatladığını gösterir.
Koku: Taze balık deniz gibi kokmalıdır. Keskin veya amonyak gibi bir koku balığın bozulduğunu gösterir.
Et Dokusu: Balığın etine parmağınızla hafifçe bastırdığınızda, etin hemen eski haline dönmesi gerekir. Çöküklük kalıyorsa balık taze değildir.

Bunları Unutmayın!

* Balığı güvendiğiniz bir balıkçıdan almaya özen gösterin.
* Mümkünse, balığı canlı olarak görün ve seçin.
* Bütün balık alıyorsanız, balığın karnının şişkin olmamasına dikkat edin.
* Fileto balık alıyorsanız, etin renginin parlak ve homojen olmasına dikkat edin.

Afiyet olsun,

Sevgiler,

Sevgi Müge Keçeci